मातृदिन श्रावणी पोळा.
मातृदिन पोळा श्रावण वद्य अमावस्येला दर्भ ग्रहणी अमावस्या म्हणतात. त्यादिवशी दरबा उपटून आणायचे, असे हरित ने हेमाद्री मध्ये म्हटले आहे. त्या दिवशी आणलेले दरव मी सत्व होत नाहीत. म्हणून ज्या दिवशी उपयोगात आणायचे असतील त्या दिवशी उपयोगात आणू शकतो. ह्या दिवशी पिठोरीवृत्त करायचे. हे वृत्त खानदेश व मध्य प्रदेशात 'पोळा' नावाने प्रसिद्ध आहे. हा व्रताचा संकल्प खालील प्रमाणे आहे : 'मम इह जन्मानी जन्मांतरे वा सौभाग्यपुत्रपौत्रफलावाप्यर्थ पिठोरेवृत्त करिष्य| मला ह्या जन्मात अथवा जन्म जन्मांतराच सौभाग्य, पुत्र व पवित्र यांचे फल प्राप्त व्हावे यासाठी मी पिठोरीवृत्त करीन.' स्त्रीला सौभाग्य देणारी तशीच पुत्र- पौत्रवती बनवणारी ही अमावस्या 'मातृदिन' म्हणून ओळखली जाते. एका स्त्रीचा पुत्र मुक्त जन्माला होता. म्हणून वनात जाऊन तिने योगिनींना प्रसन्न करून घेऊन स्वतःचा पुत्र जिवंत व्हावा, अशी प्रत्येक प्रार्थना केली. तिची प्रार्थना फळाला आली आणि योगिनींच्या आशीर्वादाने तिचा पुत्र जिवंत झाला. असे भविष्य पुराणात एक कथा आहे. ह्या कथेचे सार समजून घेण्याचा प्र...