आत्म्याची खुमारी : देणाऱ्याचं मोठेपण

त्यानंतर श्रुती सांगते—आत्मा वरसत् आहे, म्हणजेच श्रेष्ठ आहे; तो कधीच कनिष्ठ नाही.

पण आत्मा कनिष्ठ कधी होतो?

रडणारा आत्मा कनिष्ठ ठरतो.

मागणारा आत्मा कनिष्ठ ठरतो.

जगाचा साधा नियम आहे—घेणारा लहान ठरतो, देणारा मोठा ठरतो.

माझा आत्मा मोठा आहे, याचा अर्थ मी जगात काही घेण्यासाठी आलो नाही; मी देण्यासाठी आलो आहे.

माणसापाशी अशी खुमारी असली पाहिजे की,

“मी कोणाचं देणं ठेवणार नाही—सर्वांचं देणं चुकून परत जाईन.”

तुकाराम महाराजांकडे हीच खुमारी होती. म्हणूनच जाताना ते म्हणतात—

“आम्ही जातो आमुच्या गावा, आमचा रामराम घ्यावा.”

माझ्यासाठी जर कुणी स्वल्पाहून स्वल्प भाव ठेवला असेल, तर तोही मी चुकता करीन.

मला कोणाचं काही ठेवायचं नाही—मी सर्व परत देईन.

माझ्यापाशी संपत्तीची शक्ती असेल तर ती देईन.

शरीराची शक्ती असेल तर ती देईन.

मी कोणाला आधाराचा हात देईन.

झोपलेल्याला बसतं करीन,

बसलेल्याला उभं करीन,

उभ्याला चालतं करीन,

चालणाऱ्याला धावायला शिकवीन,

खड्ड्यात पडलेल्याला बाहेर काढीन.

मी दुसऱ्याला उभं करण्यासाठी आहे.

त्यासाठीच मी जगात आलो आहे.

अशी खुमारी माणसापाशी असली पाहिजे.

जितकी खुमारी मोठी, तितकं माणूस मोठा.

पण लक्षात ठेवा—ही खुमारी सात्त्विक असली पाहिजे.

तिचं अहंकारात रूपांतर व्हायला नको.

ज्या क्षणी ही खुमारी दुसऱ्याला हीन किंवा हलकं समजू लागते,

त्या क्षणी तिची किंमतही हलकी होते.

“मी मोठा आहे” याचा अर्थ

“तू लहान आहेस” असा नसतो.

याचा अर्थ एवढाच—

“तूही मोठा आहेस.

मीही लहान नाही.”

हीच खरी आत्म्याची खुमारी.