आत्मा अतिथि का? — उपनिषदात्मक सूत्ररूप

आत्मा अतिथि आहे,

कारण त्याची तिथी निश्चित नाही.

तो देहाचा मालक नाही,

देहातला निवासीही नाही—

तो देहात येणारा-जाणारा साक्षी आहे.

जसा अतिथि

घराचा व्यवहार पाहतो,

पण घराचा होत नाही—

तसाच आत्मा

जन्म–मरणाचा व्यवहार पाहतो,

पण त्यात बांधला जात नाही.

आत्मा काळाधीन नाही,

तो वृत्तिधीन आहे.

वृत्ति शमली—

अतिथि स्थिर.

वृत्ति उचंबळली—

अतिथि निघून जातो.

श्वास त्याचा मार्ग आहे.

श्वास विस्कळीत—

अतिथी अस्वस्थ.

श्वास शुद्ध—

अतिथी प्रसन्न.

काम–क्रोध–लोभ

हे अतिथीला हाकलतात.

संयम–विवेक–शांती

हे अतिथीला आसन देतात.

म्हणून शास्त्र

दिवस सांगत नाही,

आदर सांगते.

जो देहाला घर मानतो

तो आत्म्याला कैदी करतो.

जो देहाला धर्मशाळा मानतो

तो आत्म्याला अतिथि ओळखतो.

अतिथि आला की

घर उजळतं—

आत्मा जागा झाला की

जीवन पावन होतं.

म्हणून आत्मा अतिथि आहे.