चैतन्ययोग चिंतन : सात पेपरांचा देव

 

भगवंत भेदरहित आहे. पण त्याचं वर्तन मात्र भिन्न भिन्न दिसतं — एखाद्याला सुख देतो, एखाद्याला दुःख देतो, कोणाला कीर्ती देतो, कोणाला अपकीर्ती. म्हणून लोक म्हणतात, “भगवंताकडे भेद आहे.” पण खरं सांगायचं तर त्याच्या कृपेत भेद नाही; फक्त त्याच्या लीलेंतील हेतू वेगळा असतो. तो दोन प्रकारे वागतो — परीक्षार्थी आणि विकासार्थी.

प्रत्येक जीव हा भगवंताचा विद्यार्थी आहे. जीवन म्हणजे परीक्षा. सुख-दुःख, लाभ-हानि, निंदा-कीर्ती — या सर्व सात विषयांचे पेपर द्यायचे असतात. जो प्रत्येक पेपरमध्ये शंभर टक्के मार्क मिळवतो, त्याची जीवन-नौका पार लागते.

काही जणांनी मागील जन्मी दुःखाचा पेपर उत्तम रीतीने दिलेला असतो; म्हणून या जन्मात त्यांना सुखाचा पेपर लिहायचा असतो. काहींचं उलटं होतं. दुःखातही भगवंत न सोडणारा पास होतो, आणि सुखात भगवंत विसरणारा नापास ठरतो. म्हणूनच काहींना सुखाने, काहींना दुःखाने, आणि काहींना कीर्तीने परीक्षा घ्यावी लागते.

आपल्याला जेव्हा वाटतं की, “हे दुःख का आलं?” — तेव्हा लक्षात ठेवा, हा आपला पेपर आहे. आणि पेपर कोणी घेतो? तोच — आपला परम शिक्षक, भगवंत. त्याच्याकडे सर्व हिशोब आहे. कोणत्या विषयात आपण पार पडलो, कोणत्या विषयात अजून शिकायचं आहे, हे त्यालाच ठाऊक असतं.

लोकवत् तु लीलाकैवल्यम् —

त्याचं वर्तन लोकांसारखं दिसतं, पण ती फक्त लिला आहे. त्यात भेद नाही; ती आपल्या विकासासाठी केलेली व्यवस्था आहे. जो हे जाणतो, तो सुख-दुःखाच्या पेपर्समधूनही आनंदाने हसत उत्तीर्ण होतो.

सारांश

भगवंताकडून मिळालेलं सुख असो वा दुःख — दोन्ही त्याचं शिक्षण आहे.

जीवन म्हणजे सात पेपरांची शाळा, आणि तोच आपला गुरु.

परीक्षा देणं आपलं काम, निकाल देणं त्याचं.

जो मन:पूर्वक लिहितो, त्याला अखेर उत्तीर्ण होण्याचं आशीर्वाद त्याच्याकडूनच मिळतं.