करी लाभाविणा प्रीती

प्रेम हा शब्द ऐकला की आपल्या मनात अनेक रंगांची फुले उमलतात. पण त्या फुलांचा सुगंध लाभाशिवाय आहे का? आज बहुतेक नात्यांमध्ये प्रेमाचा गंध लाभाच्या श्वासात मिसळून गेला आहे. मग ते धनलाभ असो, मानलाभ असो वा स्वार्थलाभ असो. पण खरी प्रीती नेमकी कुठे आहे?

लाभाशिवाय नात्यांचा प्रश्न

आपण नेहमीच कुणावर तरी प्रेम करतो, आपुलकी दाखवतो. पण मनातल्या मनात एखादा हिशोबही ठेवतो—यातून मला काय मिळणार? यामुळे माझं काय होणार? ही हिशोबी प्रीती कधीही निसर्गसिद्ध किंवा निर्मळ ठरू शकत नाही. खरी प्रीती तिथेच आहे जिथे “तो मला काय देतो” हा प्रश्नच नाहीसा होतो.

आईचं प्रेम – लाभाविणा प्रीतीचं मूर्तिमंत उदाहरण

आईचं मुलावरचं प्रेम लाभाशिवाय असतं. मुलाने काय दिलं, काय परतफेड केली याचा विचार आई करत नाही. उलट आई स्वतःच्या जीवनाचा प्रत्येक क्षण मुलासाठी अर्पण करते. तिचं प्रेम हे निःस्वार्थी आहे. हेच खरं प्रेमाचं मूळ.

मित्रत्व आणि खरी प्रीती

एखाद्या मित्राकडून आपल्याला काहीही मिळणार नाही हे ठाऊक असूनही जर आपण त्याच्यावर प्रेम टिकवू शकलो, तर ती खरी प्रीती आहे. पण आजच्या युगात “लाभाविणा प्रीती” असं मित्रत्व दुर्मिळ झालं आहे. मित्र म्हणजे सोयीचा सहकारी असं परिभाषा बदलली आहे.

पत्नी-पतीचे नाते आणि अपेक्षा

पती-पत्नीचं नातंही अपवाद नाही. अलंकार, वस्त्रप्रावरणं, वागणं, बोलणं — सर्व काही एकमेकांना आनंद देण्यासाठी. यात आपुलकी नक्कीच आहे; पण त्यामागे ‘त्याला माझं चांगलं वाटलं पाहिजे’ हा स्वार्थ आहे. ही भावना जर प्रेमाच्या केंद्रस्थानी आली तर ती खरी प्रीती राहत नाही, ती एक प्रकारची अदलाबदल होते.

सुधारणा की कुधारणा?

लोक म्हणतात की, “आज खूप सुधारणा झाली आहे, नातेसंबंध बदलले आहेत.” होय, बदल झाले आहेत; पण ते लाभाच्या ओढीने झालेले बदल असतील तर ती उन्नती नव्हे. कारण उन्नती ही नेहमी आत्म्याला मुक्त करणारी असते, बांधणारी नव्हे. जर नात्यांत अपेक्षा, स्वार्थ आणि लाभ यांचा पगडा वाढला, तर त्याला “कुधारणा”च म्हणायला हवं.

निष्कर्ष

खरी प्रीती ही अपेक्षेशिवाय असते. लाभाविणा प्रीती हाच खरी प्रेमाची पायरी आहे. जी प्रीती स्वार्थावर उभी आहे ती तात्पुरती असते, क्षणभंगुर असते. पण जी प्रीती लाभाशिवाय उभी असते तीच शाश्वत असते. म्हणून आपल्याला स्वतःला एक प्रश्न विचारायलाच हवा—

👉 माझ्या जीवनात असा कोणी आहे का, ज्याच्यावर मी लाभाशिवाय प्रेम करतो?

जर उत्तर “हो” असेल, तर आपण प्रेमाच्या खरी वाटेवर आहोत. आणि जर नाही असेल, तर आपली प्रीतीही खोटीच आहे.