तेजस्वी संत

1. तेजस्वी कर्मयोग आणि प्रभा

तेजस्वी कर्मयोग हा सूर्याचा पहिला गुण आहे. सूर्य लोक काय म्हणतात याची पर्वा न करता प्रकाश देतो.

श्रुती म्हणते: "तं देवा: सर्वे अर्पिता:" — समस्त देव ब्रह्माला वश आहेत.

ब्रह्म म्हणजे तेजस्वीतेची खान, आणि प्रभावी माणूस म्हणजे देवसदृश.

जेव्हा जीवनात प्रभा येते, तेव्हा आपल्यात भगवंतच प्रकटतो.

2. प्रभेचा खरा अर्थ

आजकाल चित्रांमध्ये देव किंवा गुरूंच्या पाठीशी तेजाचं वलय दाखवलं जातं. पण वेद-श्रुतींमध्ये असा उल्लेख नाही.

खरी प्रभा म्हणजे बाह्य अलंकार नाही, तर जीवनाच्या कणाकणात, प्रत्येक कृतीत, प्रत्येक भावनेत दिसणारी तेजस्विता.

3. प्रभा आणि प्रेमाचं नातं

तुकाराम महाराजांचं वचन: "करी लाभाविण प्रीति" — हाच प्रभेचा खरा अर्थ.

लाभाच्या अपेक्षेवर केलेलं प्रेम म्हणजे व्यवहार; त्यात ना तेज असतं, ना रस.

संतांची पंढरपूरच्या पांडुरंगावरील भक्ती अशी होती – कोणत्याही लाभाशिवाय, फक्त शुद्ध प्रीति.

म्हणूनच त्यांचं हृदय दर्शनाने उचंबळून येई, कारण त्यांना भगवंताकडून काही अपेक्षा नव्हती.

4. आपली चूक

आपण मात्र विचार करतो: "मी इतकी पूजा केली, मला काय मिळालं?"

संत मात्र असं मोजमाप करत नाहीत. त्यांचं प्रेम म्हणजे ‘लाभाविण प्रीति’.

म्हणूनच ते भगवंतात विलीन झाले आणि त्यांचं जीवन तेजस्वी झालं.

लाभाशिवायचं प्रेम = प्रभा = भगवंताची उपस्थिती.

🌟 प्रभा म्हणजे काय?

सूर्य तेजस्वी आहे कारण तो कुणाच्या स्तुती वा निंदा यावर अवलंबून नाही. तो सतत प्रकाश देतो. तेजस्वी कर्मयोग हा त्याचा पहिला गुण. श्रुती म्हणते – “तं देवा: सर्वे अर्पिता:” – समस्त देव ब्रह्माला वश आहेत. ब्रह्म तेजस्वीतेची खान आहे आणि प्रभावान माणूस म्हणजे देवसदृश. जीवनात प्रभा आली, म्हणजेच आपल्यात भगवंत आला.

परंतु प्रश्न उरतो – प्रभा म्हणजे नक्की काय?

लोक देव किंवा गुरूंच्या चित्रामागे तेजाचं वलय दाखवतात. पण वेदांमध्ये असा उल्लेख नाही. खरी प्रभा ही बाह्य अलंकारात नसून जीवनाच्या कणाकणात, प्रत्येक भावनेत आणि कृतीतून प्रकट होते.

तुकाराम महाराज म्हणतात – “करी लाभाविण प्रीति.”

लाभाच्या अपेक्षेवर केलेलं प्रेम म्हणजे व्यवहार; त्यात ना तेज असतं, ना स्वाद.

लाभाशिवाय केलं गेलेलं प्रेम मात्र प्रभा ठरते.

संत निवृत्ती, ज्ञानदेव, सोपान, मुक्ताबाई, नामदेव, तुकाराम — यांचं पंढरपूरच्या पांडुरंगावरचं प्रेम असंच होतं. पांडुरंगाचं रूप-सौंदर्य काही वेगळं नव्हतं, तो काही देतही नव्हता. तरीही त्याचं नाव ऐकताच संतांचं मन वेडं व्हायचं. कारण त्यांना काही हवं नव्हतं.

आपण मात्र विचार करतो – “मी इतकी पूजा केली, तरी मला काय मिळालं?”

हीच आपली चूक आहे. संतांचा बँक बॅलन्स नव्हता म्हणून आपण भगवंतावर शंका घेतो. पण उणीव ना संतांत होती, ना भगवंतात. खरी उणीव आपल्या प्रेमात आहे.

म्हणूनच –

👉 लाभाविण प्रीति म्हणजे प्रभा.

👉 प्रभा म्हणजे तेजस्वी भक्ती.

👉 आणि प्रभा आली म्हणजे जीवन भगवंताच्या उपस्थितीने उजळून निघालेलं असतं.