पांडवांची ईशाभिलाषा

       

पांडवांच्या अंतःकरणात ईशाभिलाषेची ज्योत अखंड प्रज्वलित होती. जगाच्या कोणत्याही संकटाने ती विझवू शकली नाही. द्रौपदीला अनंत अपमान सहन करावे लागले. चक्रवर्ती सम्राटाची पत्नी, जिने संपूर्ण जगाला वाकवून ठेवले होते, तिला विराटाच्या दरबारात जाऊन म्हणावं लागलं – “मला नोकरी द्या.” याहून मोठं दुःख कोणतं असू शकेल?

आपल्या जीवनात तर काय होतं? एखाद्या व्यापारात थोडं नुकसान झालं की आपण रुद्राभिषेक सोडून देतो, आणि तक्रार करतो – “संपूर्ण श्रावण महिना अभिषेक केला पण काहीही फायदा झाला नाही.” पण पांडवांना जेव्हा पराकोटीचं दुःख आलं, तेव्हा देखील त्यांची ईशाभिलाषा किंचितही ढळली नाही.

जो अर्जुन धनुष्याचा टणत्कार करीत भवलोक, आकाश आणि अंतरिक्ष हलवून टाकायचा, त्यालाच विराटाच्या दरबारात जाऊन सांगावं लागलं – “मी तुझ्या मुलीला नृत्य शिकवेन.” जो भीम संपूर्ण जगाला धडकी भरवायचा, त्यालाच विराटाच्या पाकशाळेत उभं राहून जेवण बनवावं लागलं. ज्या हातांनी पांडव सोनं उचलायचे, त्याच हातांनी शेण उचलावं लागलं. तरीही त्यांच्या अंतःकरणातील ईशाभिलाषा अढळ राहिली. हेच भक्तीचं तेज आहे.

आणि माझी ईशाभिलाषा कशी आहे?

ती रत्नांनी फोडता येणार नाही, अग्नीने जाळता येणार नाही, पावसाने भिजवता येणार नाही, वादळाने उडवता येणार नाही. ती रक्ताने न्हालेली असली तरी डोळ्यात अश्रू दिसणार नाहीत. शास्त्रांच्या बाणांनी घायल झाली तरी अंतःकरणात भय नसणार. पराभवाने कधीही पराभूत होणार नाही.

अशी ईशाभिलाषा असेल तर—

जीवन प्रज्वलित होईल, मृत्यू अमर बनेल, संग्राम सामर्थ्य देईल.

ही ईशाभिलाषा सम्राटांच्या मुकुटांना मातीमोल ठरवेल, गुलामांना मानवत्व देईल, दासांना स्वामी बनवेल.

ही ईशाभिलाषा भक्ताला थेट भगवंतापर्यंत घेऊन जाईल.