श्रद्धेचा सुवर्णमध्य
जीवन हे संघर्षमय आहे. प्रत्येक टप्प्यावर नवनवीन आव्हानं, संकटं आणि कसोटीचे प्रसंग उभे ठाकतात. अशा वेळेस माणसाच्या अंतःकरणाला जर काही आधार असतो, तर तो म्हणजे श्रद्धा. ज्याने संकटातसुद्धा श्रद्धा टिकवली, तोच खऱ्या अर्थाने तेजस्वी ठरतो.
श्रद्धेची दोन रुपं
श्रद्धा ही एकाच रूपात नसते. तिची दोन महत्त्वाची पैलू आहेत –
1. आत्मश्रद्धा – म्हणजे स्वतःच्या सामर्थ्यावर, कर्तृत्वावर, धैर्यावर विश्वास ठेवणं. "मी करू शकतो, मी प्रयत्न करीन" हा निर्धार.
2. ईशश्रद्धा – म्हणजे आपल्या प्रयत्नांना, कर्तृत्वाला ईश्वराशी जोडणं. "मी काम करतो आहे; परंतु माझ्या कामाला तुझा आशीर्वाद लाभो" हा निष्ठेचा भाव.
ही दोन्ही बाजू एकत्र आल्या तरच श्रद्धा पूर्ण होते.
श्रद्धेच्या दोन टोकं
फक्त "देवा, तूच कर" असं म्हणणं ही दुर्बलता आहे. यामध्ये माणूस जबाबदारी टाळतो.
तर "मीच करतो, मला देवाची गरज नाही" असं म्हणणं ही अहंमन्यता आहे. यात माणूस स्वतःला केंद्रस्थानी ठेवतो.
पण "मी प्रयत्न करतो, देव माझ्या सोबत आहे" असं म्हणणारा खरा श्रद्धावान ठरतो.
प्रल्हादाचं उदाहरण
प्रल्हाद हा श्रद्धेचा सर्वोच्च आदर्श आहे. त्याला संकटं माहीत होती, तरीही तो डगमगला नाही. त्याचा आत्मविश्वास आणि ईश्वरनिष्ठा इतकी दृढ होती की त्याच्या श्रद्धेला कुठल्याही भीतीनं किंवा वेदनेनं हादरवू शकलं नाही. प्रल्हादाची श्रद्धा ही आत्मश्रद्धा आणि ईशश्रद्धा यांचा सुंदर संगम होती.
निष्कर्ष
श्रद्धा ही जीवनातील शक्तिप्रेरणा आहे. तीच माणसाला लढण्याचं बळ देते, संकटांना सामोरं जाण्याचं साहस देते.
श्रद्धा म्हणजे आत्मविश्वास आणि ईश्वरनिष्ठा यांचा सुवर्णमध्य.
Comments
Post a Comment