बहिर्भक्तीमुळे तेजस्विता येते.
🔶 मुख्य आशय:
मूळ भक्ती ही ऋषींनी निर्माण केलेली दिव्य भावना होती, पण तिचं विकृत रूप आज दैनंदिन अंधानुकरणामुळे गमावलं गेलं आहे.
भगवंताकडे आत्मविश्वासाने जाण्यासाठी आत्मपरिश्रम आणि शास्त्रसाधित आचरण आवश्यक आहे.
बहिर्भक्ती (शरीर-क्रियात्मक भक्ती) ही तेजस्विता देणारी आहे, पण तिच्याबरोबर अंतर्भक्ती (चित्तातील एकाग्र भाव) आवश्यक आहे.
अंधानुकरण ही भक्तीची हत्या आहे – त्याऐवजी समजून घेऊन, योग्य वेळ आणि काळानुसार कृती करणे हाच कर्मयोग.
बहिर्भक्तीमुळे तेजस्विता येते
आपल्या ऋषींनी भक्तीशास्त्र निर्माण केलं – हे खरं आहे. पण ती भक्ती जेव्हा अज्ञ लोकांच्या हाती गेली, तेव्हा तिची जी दुर्दशा झाली आहे, ती पाहून कोणाच्याही मनात प्रश्न उमटतो: "देवा! जर अशी लाचारी आणि गुलामगिरीच आम्हाला पत्करावी लागणार असेल, तर मग तू आम्हाला निर्माणच का केलंस?"
मानवी जीवनाचा उद्देश जर केवळ शरणागत होऊन स्वतःला संपवणेच असेल, तर तुझ्या सृष्टीसर्जनाला काहीच अर्थ उरत नाही.
ज्या देशात भक्तीचं अनुभवशास्त्र निर्माण झालं, त्या देशात आज अशी परिस्थिती आहे की, एखाद्या ठिकाणी भक्तीचं वातावरण असेल तर तिथून नाक धरून जावं लागतं – इतकं चैतन्यहीन आणि कृत्रिम झालंय भक्तीचं रूप.
उलट, खरी भक्ती म्हणजे –
> "द्रुते चित्ते प्रविष्टाया गोविंदाकारता स्थिरा"
चित्त एकाग्र करून भगवंतात शरण जावं – ही अंतर्भक्ती शांती देते. आणि अशी अंतर्भक्ती जेव्हा कृतीत उतरते, तेव्हा बहिर्भक्तीमधून तेजस्विता प्रकट होते.
‘देवा, मी आलोय... दार उघड!’ – असं आत्मविश्वासाने सांगायचं असेल, तर आपल्या आचरणात खात्री असली पाहिजे. भगवंताचं जे काम, ज्या वेळी करायला हवं – तेच जर आपण केलं असेल, तरच आपल्याला हे म्हणण्याचा अधिकार असतो.
पण लोक काय म्हणतात? – "आमक्या बुवांनी असं केलं होतं म्हणून आम्हीही करतो."
जर हे खरंच असतं, तर भगवंताला गीतेत असं का सांगावं लागलं असतं:
> "तस्मात् शास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ।
ज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तं कर्म कर्तुमिहार्हसि॥"
(श्रीमद्भगवद्गीता १६.२४)
गीताकारांना आजच्या लोकांपेक्षा कमी समज होती काय? त्यांनी स्पष्ट सांगितलं की शास्त्र हेच प्रमाण आहे.
एक प्रसंग आठवतो –
एका इंजिनियर महोदयांच्या पत्नीने, दुसऱ्याच्या घरी पाहिलं की नवऱ्याने घरी आल्यावर बायकोने चहा दिला आणि तो खुश झाला. मग तिनेही ठरवलं – ‘नवरा घरी आला की चहा द्यायचाच!’
दुसऱ्या दिवशी नवरा दुपारी एक वाजता कामावरून आला – फार भुकेला होता. पण त्याच्या समोर चहाचा कप ठेवला गेला. जेवण नव्हतंच. तो चिडून म्हणाला, ‘अगं, आता भूक लागली आहे, चहा नको, जेवण हवंय!’
ती म्हणाली, ‘मी पाहिलं होतं दुसरीकडे... म्हणून मी चहा दिला.’
तो म्हणाला – ‘वेळ आणि गरज समजली पाहिजे. चहा चहाच्या वेळेला, आणि जेवण जेवणाच्या वेळेला!’
हेच भक्तीच्या बाबतीतही लागू होतं. ‘तेव्हा अमुक भक्ताने असं केलं होतं म्हणून आम्हीही करतो’ – असं न चालता, ज्यावेळी जी भक्ती हवी, तीच भक्ती करण्याचं नाव आहे कर्मयोग.
Comments
Post a Comment