तद् विश्वं यव्दन्ति देवा:|

    

   

ज्याच्या जीवनात रुदन नाही आणि मागणी नाही तो श्रेष्ठ पुरुष होय. भगवंत विचारतो, 'कसा आहेस बाळ?' तर तो सांगतो, 'सुखी आहे'. भगवंत विचारतो, 'खरंच तू सुखी आहेस? लोक तर सांगतात की, तुझी परिस्थिती अगदीच यथा तथा आहे.' तेव्हा तो म्हणतो, 'देवा! असं तुम्हाला कोणी सांगितलं? तुमच्या दरबारात मी सुखी आहे असा भक्त भगवंताला सांगतो मी तर फार सुखी आहे.' God is in heaven and all is well with the world. तद् विश्वं यव्दन्ति देवा:| असा भक्त भगवंताला सांगतो, 'मी तर फार सुखी आहे.' आपण सुद्धा असंच बोलतो, पण ते सरळ वरवरचं - above neck असतं. तेव्हा त्याच्या जीवनातून रुदन आणि मागणी निघून गेली असेल त्याला प्रभूचा स्पर्श होतो आणि त्यालाच भगवंताचा खरा स्पर्श आहे.

     

भगवत् स्पर्शी जीवन हा एक असा अलंकार आहे. आपण हे अलंकार अंगावर लेऊ शकू की नाही? हा मोठाच प्रश्न आहे. 'भगवत् स्पर्शी जीवन' ही वर - श्रेष्ठ जीवनामधली पहिली गोष्ट आहे. माणसाच्या जीवनात ईश स्पर्श असला पाहिजे. जीवनातला हा ईशस्पर्श कशा कशा रूपाने पाहायला मिळतो त्याचे ताळे सुद्धा आहेत; पण तो फार मोठा विषय आहे. माणसाच्या कर्तृत्वावरून त्याच्या विचारावरून त्याच्या नजरेवरून त्याच्या दृष्टिकोनावरून त्याच्या बोलण्यावरून त्याच्या वर्तनावरून ईश्वराची छाप दिसून येते आणि त्याच्यावरून तपासता येते की, या माणसाला ईशस्पर्श आहे की नाही. अशाप्रकारे भगवत् स्पर्शी जीवन ही सर्वात पहिली गोष्ट आहे.

‘स्वीकृती’ आणि ‘निरपेक्ष प्रेम’ या संकल्पना भगवत् स्पर्शी जीवनाचा पाया आहेत. त्या मनात रुजवण्यासाठी काही चिंतनशील टप्पे उपयोगी ठरू शकतात:

१. स्वीकृती (Acceptance):

स्वतःपासून सुरुवात:

स्वतःच्या अपूर्णतेला, त्रुटींना आणि मर्यादांना स्वीकारणं — यातूनच दुसऱ्यांची स्वीकृती सहज घडते.

जीवनाच्या प्रवाहाशी एकरूप होणं:

प्रतिकूलता हीही संधी आहे, अशी दृष्टी ठेवणं. 'हे सुद्धा नक्की काहीतरी शिकवण्यासाठीच आहे' असा विश्वास निर्माण करणं.

अहंकाराचे विसर्जन:

प्रत्येक गोष्ट आपल्या मनासारखी का झाली नाही, यापेक्षा जी झाली तिच्यात ‘अर्थ’ शोधणं म्हणजेच स्वीकृती.

२. निरपेक्ष प्रेम (Unconditional Love):

कर्तव्यभावातून प्रेम:

अपेक्षेशिवाय केलेलं प्रेम म्हणजे देवाच्या प्रेमाच्या जवळ जाण्याचा मार्ग. गीतेत जसं कर्मयोगाचं तत्त्व आहे, तसंच.

करुणा आणि सहवेदना:

दुसऱ्याच्या दुःखाशी एकरूप होणं आणि त्याला दोष न देता समजून घेणं — हे प्रेमाला निरपेक्ष बनवतं.

स्वतःच्या मनाशी प्रामाणिक असणं:

‘आपण प्रेम करतोय का स्वार्थ साधतोय?’ असा अंतर्मुख प्रश्न स्वतःला विचारत राहणं.

आध्यात्मिक सराव:

नित्य आत्मपरीक्षण:

‘आज मी कोणाला दोष दिला? आज मी कुठे रागावले? कुठे अपेक्षा केली?’ याचं चिंतन करून ते सावरणं.

स्मरण आणि नामजप:

परमात्म्याच्या स्मरणाने मन रचनेला निवृत्त करतं. ज्यामुळे अहंकार ढासळतो आणि स्वीकृतीची जागा निर्माण होते.

अंततः, ‘स्वीकृती आणि निरपेक्ष प्रेम’ या दोन्ही गोष्टी जाणीवेच्या अशा अवस्थेला घडवतात की जिथे भगवंताचा स्पर्श सहज घडतो.